PIROT KROZ VEKOVE: FOTOGRAFIJA ZA ISTORIJU NAJHUMANIJE PROFESIJE
Povodom današnje slave Sv. Kozme i Damjana, zaštitnika lekara i medicinara, bacićemo pogled na prelepu fotografiju iz oktobra 1914. godine koja je uslikana u dane galopirajuće, najpre, ratne, a onda i epidemijske tragedije koja je zadesila srpski narod, vojsku i malobrojno lekarsko osoblje.
Fotograf je uspeo da u jedan kadar smesti sav kolorit turobnih vremena, od znatiželjnih ranjenih vojnika koji vire sa prozora Gimnazije da vide čemu komešanje u dvorištu, njihovih drugova sa štakama koji su uspeli da izađu napolje, preko ozbiljnih i zabrinutih lica medicinskih sestara engleske vojne misije i mladih lekarskih pomoćnika koji sede u dnu fotografije sa životnim neiskustvom koje dopušta ležernost, pa do pogleda anglikanskog sveštenika koga su profesija i ono što bismo nazvali sudbinom doveli među ljude druge vere, jezika i kulture. U centralnom delu fotografije vidimo nekoliko lekara koji su vodili vojnu bolnicu smeštenu u zgradi Gimnazije. Među njima su dr Dimitrije Micić, dr Aleksa Stojković, ali i dva stranca dr Adam Ferdinand i dr Tadija Maševski, prvi poreklom iz današnje Češke, a drugi iz Poljske. Da je fotografija nastala koji mesec kasnije na njoj Adama Ferdinanda, Tadije Maševskog i Dimitrija Micića ne bi bilo jer su lečeći zaražene i sami umrli od pegavca u razmaku od samo nekoliko dana, kao i nebrojeno i neznano osoblje koje im je pomagalo. Zbog toga ova fotografija nema samo istorijsku vrednost već nas podseća na pomalo zaboravljene lekcije o vrhunskoj i bezvremenoj etici koju lekarska profesija baštini od Hipokrata do danas. Srećna slava!
piše Davor Lazarević, direktor Istorijskog arhiva Pirot
fotografija iz fundusa Istorijskog arhiva Pirot
