Kultura

IZ RIZNICE MUZEJA PONIŠAVLjA: Puška Džavid-paše zaplenjena tokom Bitoljske bitke 1912. godine

Viden Tošić Petrović (1876-1969) bio je ugledan i obrazovan pirotski trgovac, koji je završio oficirsku školu pa je u Prvi balkanski rat 1912. godine mobilisan kao narednik. Za vreme ovog rata, u Bitoljskoj bici (13-18.11.1912.) koja se odvijala na Oblakovskom visu po strašnom nevremenu, srpska vojska je naterala tursku vojsku na povlačenje dalje ka jugu i zadobila veliki ratni plen. Viden Tošić je kao rezervni kapetan sa svojim vojnicima sustigao desetkovanu četu Džavid paše, razoružao je i tom prilikom zaplenio pušku samog turskog zapovednika koju je kasnije čuvao kao ratni trofej. U doba Drugog svetskog rata ova puška je bila vešto sakrivena, pa je okupator prilikom pretresa nije mogao pronaći.

Puška proizvedena 1903. godine u Nemačkoj za potrebe turske vojske

Viden Tošić je svoj ratni trofej poklonio muzeju 20.4.1960. Ova puška (I-325) pripada tipu turskog oružja sistema Mauzer, proizvedenog 1903. u Nemačkoj za turskog naručioca, pa je proizvođač svoje ime i godinu proizvodnje na puškama puncirao na turskom jeziku i hidžretskom godinom. Osim ovih oznaka postoji i tugra vladajućeg sultana Abdula Hamida II.

Na kundaku puške nalaze se urezani inicijali vlasnika puške V.T.P. Ukupna dužina puške je 124 cm, od čega je dužina cevi 74 cm. Težina iznosi 3,9 kg, a broj metaka koji mogu stati u magacin je 5 komada kalibra 7,65 mm. Veliki broj različitih modela turskih pušaka je srpska vojska zaplenila u Prvom balkanskom ratu i nastavila da ih koristi u Prvom svetskom ratu.

fotografije – arhiva Muzeja Ponišavlja

Slične vesti

Back to top button