DANAS SE OBELEŽAVA DAN PRIMIRJA U PRVOM SVETSKOM RATU
Državni praznik u znak sećanja na okončanje najvećeg sukoba u dotadašnjoj istoriji čovečanstva
Danas se obeležava Dan primirja u Prvom svetskom ratu, u znak sećanja na 11. novembar 1918. godine kada je u 11 časova potpisano primirje između sila Antante i Nemačke, čime je prekinuto neprijateljstvo na frontovima i označen kraj Prvog svetskog rata.
Primirje je potpisano u specijalnom vagonu maršala Ferdinanda Foša, u šumi Kompjenj u Francuskoj, a pregovori o uslovima mira nastavljeni su sve do potpisivanja Versajskog sporazuma 28. juna 1919. godine, kojim je rat zvanično okončan.
U Srbiji se Dan primirja zvanično obeležava od 2012. godine, državni je praznik i neradni dan.
POSLEDICE VELIKOG RATA
Nijedan rat pre toga nije tako dramatično promenio mapu Evrope, nestala su četiri carstva: Nemačko, Austrougarsko, Osmansko i Rusko carstvo. Četiri dinastije: Hoencolerni, Habzburzi, Romanovi i Osmanlije, sa svojom aristokratijom su takođe pale nakon rata. Belgija i Srbija su bile teško razrušene. Francuska je imala 1,4 miliona mrtvih vojnika, a deo teritorije je bio u potpunosti uništen. Nemačka i Rusija su takođe pretrpele velike gubitke.
Srbija je, prema podacima Konferencije mira u Parizu 1919. godine, izgubila 1.247.435 ljudi, odnosno 28% od celokupnog broja stanovnika koje je imala prema popisu iz 1914. godine. Od ovog broja poginulo je ili umrlo od rana i epidemije 402.435 vojnika. Prilikom prelaska preko Albanije umrlo je 77.455 vojnika, u borbama na Solunskom frontu 1916-1918. godine 36.477, pobijeno ili umrlo u zarobljeništvu 81.214, a 34.781 vojnika umrlo od rana ili bolesti na teritoriji Srbije 1915. godine. Što se tiče civilnog stanovništva, gubici su iznosili 845.000. Od 200.000 građana koji su pošli za vojskom preko Albanije poginulo je ili umrlo preko 140.000 ljudi. Epidemija pegavog tifusa 1914/15 odnela je 360.000 ljudi.
Rat je imao i duboke ekonomske posledice.
NATALIJINA RAMONDA – SIMBOL DANA PRIMIRJA
Simbol Dana primirja u Srbiji je cvet Natalijina ramonda, poznat i kao cvet feniks, jer i kada se potpuno osuši, može ponovo da oživi ako se zalije – što simbolizuje obnovu i vaskrs Srbije nakon velikih stradanja u ratu. Ovaj retki i zakonom zaštićeni cvet otkrio je dr Sava Petrović 1884. godine u okolini Niša, a ime je dobio po kraljici Nataliji Obrenović.
U amblemu Dana primirja, pored cveta, nalazi se i traka Albanske spomenice, u znak sećanja na stradanje i junaštvo srpske vojske u Velikom ratu. Preporuka je da se amblem nosi na reveru tokom nedelje uoči praznika i na sam dan obeležavanja, u znak poštovanja prema svima koji su dali život za slobodu otadžbine.
