Iz riznice Muzeja Ponišavlja – Sijalica iz 1924. godine
Protekle godine Pirot je obeležio značajan jubilej, 100 godina od elektrifikacije grada. U Muzeju Ponišavlja čuva se električna sijalica iz 1924. godine, najsličnija tipu Edison sijalice vintage iz 20-ih godina XX veka. Ovaj predmet je Muzeju poklonila Svetlana Gligorijević Ruski, prvi i jedini ženski elektroinstalater i elektromehaničar u Pirotu.
Foto: Muzej Ponišavlja
Krajem XIX i početkom XX veka počinje elektrifikacija većih gradova u Srbiji. Pirotski građani su željno iščekivali elektrifikaciju pa su vršili pripreme za njeno sprovođenje, osnovavši akcionarsko društvo „Industrijsko-električno društvo“ 1905. godine, a marta 1920. godine i „Pirotsko električno i industrijsko društvo“.
Elektrana je svečano puštena u rad na leto 1922. godine a prvi kilovati električne energije potekli su ka domovima imućnijih varošana i ulčnoj rasveti 12. avgusta 1922. godine. Električna mreža u gradu se postavljala samo u glavnim ulicama. Ulična rasveta je brojala 200 sijalica od 50 w, dok je u centru grada i na raskrsnicama postavljeno 100 sijalica od 100 w.
Kućnu elektrifikaciju u početku nisu mogli sebi da priušte svi Piroćanci, a oni koji jesu, koristili su je u najmanjoj mogućoj meri zbog visoke cene struje. Sela u pirotskom okrugu elektrificirana su do kraja 70-ih godina XX veka, uglavnom putem samodoprinosa meštana.
U Muzeju Ponišavlja se čuva električna sijalica najsličnija tipu Edison sijalice. Ovaj predmet je muzeju poklonila 18.5.2007. godine Svetlana Gligorijević Ruski iz Pirota, prvi i jedini ženski elektroinstalater i elektromehaničar u Pirotu. Prema kazivanju darodavca, ova sijalica je iz 1924. godine, snage 500 w i dim. 129 mm h 9 mm.
Sijalica je klasična i sastoji se od staklenog balona kruškolikog oblika i metalne kapice kojom se uži deo sijalice završava. Unutar sijalice nalaze se potporne žice koje drže volframovu nit kroz koju protiče električna struja.
