IZ RIZNICE MUZEJA PONIŠAVLjA: Zbornik za putnike (Molitvoslov) iz 1547. god. koji čuva i neke apokrifne (zabranjene) spise

Zbornik za putnike (Molitvoslov) smatra se retkim srpskim paleotipskim izdanjem, koji je zaštićen Zakonom o kulturnim dobrima. Zbornici za putnike bili su namenjeni privatnoj i ličnoj pobožnosti šireg kruga vernika, a zbog malog formata uvek su se mogli nositi i koristiti u svakoj prilici. Mešovitog je sastava i religioznog karaktera i sadrži razne delove bogoslužbenih knjiga: časoslov, kalendar i izabrane molitve za svakodnevne potrebe, kao i Akatist Presvetoj Bogorodici, zatim slede kanoni, paraklisi i žitija najvećih svetitelja crkve (Kanon Arhanđelu Mihailu, Paraklis Jovanu Krstitelju, kanoni i paraklisi Bogorodici, Svetom Nikoli, Svetom Iliji, Žitije Svete Petke, Mučenije Svetog Georgija itd.), koji su predstavljali moralne uzore na putu dostizanja hrišćanskih vrlina i primere aktivnog žrtvovanja za veru.

Naročitu osobenost tih izdanja, međutim, čine apokrifni sastavi – Epistola cara Avgara Hristu, Čudo o Svetom ubrusu i keramidi, Slovo apostola Pavla i drugi u kojima su date pojedine epizode u vezi s novozavetnim događajima, pre svega one iz Hristovog i Bogorodičinog života, kao i iz života najuglednijih svetitelja hrišćanske crkve, koje nisu opisane u kanonskim knjigama.

Zbornik za putnike predstavlja preštampano izmenjeno izdanje Božidara Vukovića iz 1536.godine štampano u Veneciji koje je uradio njegov sin Vinćenco Vuković 1547. Iako nedostaje dosta listova na početku i kraju, kao i na pojedinim mestima u sredini, upoređivanjem sa drugim primercima došlo se do zaključka da je ova knjižica dimenzija 14,4 h 9,2 cm zaista Zbornik za putnike iz 1547.godine. Sadrži: kalendar koji se završava avgustom mesecom, časoslovac za noćnu i dnevnu službu, molitve svecima, tropare, paraklise i kanone posvećene Bogorodici…

Grafička oprema odnosi se na dekorativne otiske svetitelja u tehnici ksilografije, od kojih su sačuvani samo Raspeće, sv.Petka i Avagarov ubrus. Na svakoj stranici nalazi se dekorativni okvir renesansnog uticaja, raspoređen tako da tekst uokvirava sa tri strane floralni motiv stilizovanih vreža, lišća i plodova koji izlaze iz vaza i maski. U te bogate floralne motive upleteni su anđeli i druge figure. Sa donje strane okvir se zatvara minijaturnom kompozicijom iz života Bogorodice i Hrista, kojih ima 16 i ponavljaju se kroz celu knjigu. Ima dosta oštećenih listova koji su krpljeni trakama hartije. Signatura strana je na dnu svake strane desno ćiriličnim slovima, latiničnim slovima i rimskim brojevima. Štampa je u dve boje, dok je više boja korišćeno na iluminacijama. Povez je sačinjen od drveta presvučen kožom na čijoj je naslovnoj korici slepi otisak čija se ornamentika teško raspoznaje (čini se da je porodični grb Vukovića). Sačuvana je i jedna metalna kopča. Od 312 lista koliko treba da ima knjiga, sačuvano je 211.

Morate biti ulogovani da biste komentarisali. Login