Kultura

IZ RIZNICE MUZEJA PONIŠAVLjA: TESTIJA-STOVNA VARALICA I BELA SUKOVSKA KERAMIKA

U stalnoj postavci Muzeja nalazi se jedinstven primerak grnčarskog umeća i proizvoda, a reč je o testiji-stovni varalici. Ova stovna varalica je samo jedan od 95 grnčarskih predmeta koji su pronađeni sasvim slučajno maja 1974. godine ispod krova Sukovskog manstira, u blizini kubeta. Oko kubeta na prostoru oko 2,5 m2 otkriveni su grnčarski predmeti, zbijeni jedan do drugog i u više nepravilnih redova, sa otvorom okrenutim naniže.

Većina predmeta je predstavljala poluproizvod, bez finalnog pečenja i gleđosanja, preliveni belom engobom i jedanput pečeni. Veliki broj predmeta koji su stručnjaci Zavoda za zaštitu spomenika iz Niša pronašli su činile testije, kondiri, ibrici, lonci, panice…, ali i dva „ćunka“- vodovodne cevi dužine oko 50 cm. Među njima se ističu „kitene stovne“ sa apliciranim rozetama, profilisanim delovima oko grlića i vrpčastim ukrasima po bokovima. Ugrađivanje grnčarskih predmeta oko kubeta Sukovskog manastira imalo je za cilj bolju akustičnost hrama, a istovremeno kao lakši materijal nisu vršili veliko opterećenje na četiri tanka stuba koja su nosila svu težinu velikog i masivnog kubeta na crkvi.

Najzanimljivija i svakako raritet među kitenim stovnama i testijama jeste stovna varalica, kod koje je otvor na grliću zatvoren kupasto sa lopticom na vrhu i čija se unutrašnjost punila odozdo, sa dna, preko kružnog, levkastog otvora, a tečnost je ispunjavala prostor između duplih zidova. Tri perforirane rozete aplicirane su na najširi bokasti deo stovne, okružene vrpčastim trakama. Na ramenima stovne iznad rozeta su tri ispusta sa po tri rupice. Vrat stovne je dodatno ojačan i ukrašen cilindričnim perforiranim ukrasom, iznad kojeg je venac rupičastog dodatka. Dno je obrađeno i prošireno u vidu stope.

Slične vesti

Back to top button